در آزمایشگاه‌ها، دقت، تمیزی و جلوگیری از آلودگی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. یکی از ابزارهای ساده اما بسیار حیاتی در این فضاها، پارافیلم آزمایشگاهی است. در واقع پارافیلم؛ رایج‌ترین فیلم چسبنده مورد استفاده در آزمایشگاه‌ها است. در این مقاله سایت پاتولوژی شاپ با پارافیلم، ویژگی‌ها، کاربردها، مزایا، معایب و نکاتی برای خرید آن آشنا می‌شویم. تا انتها با ما باشید.

پارافیلم آزمایشگاهی چیست؟

پارافیلم (Parafilm) یک نوع فیلم انعطاف‌پذیر، نیمه‌شفاف و مقاوم در برابر بخار و رطوبت است که در بسیاری از محیط‌های علمی، پزشکی، داروسازی و تحقیقاتی استفاده می‌شود. این فیلم عمدتاً از پلی‌الفین‌های خاص (مانند پلی‌اتیلن با فرمولاسیون ویژه) ساخته شده و دارای خاصیت کشسانی و چسبندگی بسیار بالایی است.

پارافیلم آمریکایی که به آن نوار پیوند پارافیلم یا چسب پارافیلم نیز گفته میشود، به طور معمول جهت مهر و موم کردن ظروف و محصولات و محافظت از آنها در برابر رطوبت و آلودگی مورد استفاده قرار میگیرد.

در واقع پارافیلم نام تجاری یک لایه نازک خود چسب و انعطاف پذیر است که از ترکیبات اختصاصی موم و پلی اتیلن با چگالی کم (LDPE) که نوعی پلی اولفین است، تشکیل شده است. توانایی فوق العاده کش آمدن تا 2 برابر طول خود، این امکان را فراهم میکند تا به راحتی در اطراف ظروف با اشکال مختلف و سطوح نامنظم چسبیده و آنها را مهر و موم کند.

علامت تجاری پارافیلم در سال 1934 در شرکت کاغذ ماراتون آمریکا ثبت شد و در رده بندی محصولات خود چسب و ضد رطوبت قرار گرفت. بعد از مدتی این علامت تجاری به شرکت Bemis رسید که در حال حاضر کارخانه تولید پارافیلم است. طبق اعلام این کمپانی، فرمول ساخت پارافیلم از زمان تجاری سازی محصول در دهه 30 تا کنون، تقریبا بدون تغییر باقی مانده است.

• پارافیلم یک ترموپلاستیک ضد آب، بی‌بو، شفاف و چسبنده است.
• پارافیلم به عنوان یک ماده عایق ثانویه در برابر آلودگی با رطوبت و هوا در ظروف دربسته برای نگهداری طولانی‌تر استفاده می‌شود.
• پارافیلم آزمایشگاهی رایج‌ترین گزینه آب‌بندی مورد استفاده در آزمایشگاه‌ها است.
• پارافیلم از مخلوط پلی‌اوفاین و پارافین تولید می‌شود.
• این محصول مقاومت بسیار خوبی در برابر محلول‌های نمکی، اسیدی و بازی معدنی به مدت ۴۸ ساعت نشان می‌دهد.
• پارافیلم آزمایشگاهی با کیفیت بالا مقاومت حرارتی بین ۴۵- درجه سانتیگراد و ۵۰۰+ درجه سانتیگراد را تضمین می‌کند.
• پارافیلم معمولاً در رول‌هایی با عرض‌های مختلف (معمولاً ۵ یا ۱۰ سانتی‌متر) عرضه می‌شود و به راحتی می‌توان آن را با دست برید و روی ظروف مختلف کشید. پارافیلم آزمایشگاهی تا ۲۰۰٪ کشیده و منبسط می‌شود و به سطح مورد نظر می‌چسبد.
• پارافیلم حتی به ناهموارترین سطوح که استفاده از هیچ فیلم دیگری امکان‌پذیر نیست، چسبانده می‌شود.

ویژگی‌های پارافیلم آزمایشگاهی

• قابلیت کشش بالا: پارافیلم را می‌توان تا چند برابر طول اولیه‌اش کش داد، بدون اینکه پاره شود.
• چسبندگی قوی: به‌خوبی به شیشه، فلز، پلاستیک و سایر سطوح تمیز می‌چسبد، بدون نیاز به چسب اضافی.
• عایق رطوبت و گاز: پارافیلم مانعی مؤثر در برابر بخار آب، اکسیژن، دی‌اکسید کربن و سایر گازهاست.
• پایداری شیمیایی: در برابر بسیاری از مواد شیمیایی معمول در آزمایشگاه‌ها مقاوم است.
• غیر سمی و بی‌بو: استفاده از آن خطری برای سلامت انسان یا نمونه‌ها ندارد.
• نرم و انعطاف‌پذیر: به راحتی با اشکال مختلف ظروف تطابق می‌یابد.

ماندگاری پارافیلم چقدر است؟

طبق اعلام کمپانی Bemis در صورت رعایت نکات زیر، انتظار میرود ماندگاری پارافیلم نامحدود باشد.

1. نگهداری محصول در دمای محیط بین 7 تا 35 درجه سانتیگراد و رطوبت بین 35% تا 55%
2. نگهداری محصول در محیط خنک، خشک ، تمیز و با فاصله چندین سانتی متری از سطح زمین
3. نگهداری محصول دور از نور خورشید، گرما و رطوبت

کاربردهای اصلی پارافیلم در آزمایشگاه

• پوشش و درزبندی ظروف آزمایشگاهی

اصلی‌ترین کاربرد پارافیلم، درزگیری و بسته‌بندی لوله‌های آزمایش، ارلن، بالن، بشر و ظروف پتری دیش است. این کار مانع از تبخیر مایعات، آلودگی نمونه‌ها و ورود یا خروج گازها می‌شود

• نگهداری طولانی‌مدت نمونه‌ها

در پروژه‌هایی که نمونه‌ها باید برای مدت طولانی نگهداری شوند، پارافیلم نقش مهمی در حفظ شرایط استریل و پایدار ایفا می‌کند.

• استفاده در انتقال نمونه‌ها

برای انتقال ایمن نمونه‌ها بین آزمایشگاه‌ها یا اتاق‌های مختلف، پارافیلم می‌تواند یک لایه حفاظتی مطمئن ایجاد کند.

• علامت‌گذاری و برچسب‌گذاری موقت

پارافیلم را می‌توان با ماژیک دائم علامت‌گذاری کرد و از آن برای برچسب‌گذاری ظروف و نمونه‌ها به صورت موقت استفاده کرد.

• کاربرد در گیاه‌پزشکی و علوم زیستی

در برخی تحقیقات گیاه‌شناسی برای بستن برش‌های ساقه یا درزگیری بافت‌های گیاهی نیز از پارافیلم استفاده می‌شود.

• ساخت دستگاه‌های میکروفلوئیدیک

یکی از کاربردهای جدید پارافیلم M(R) ساخت دستگاه‌های میکروفلوئیدیک مبتنی بر کاغذ است. دستگاه‌های میکروفلوئیدیک مبتنی بر کاغذ به عنوان گزینه‌ای مناسب به عنوان دستگاه‌های تشخیصی کم‌هزینه در مناطقی که دستگاه‌های پزشکی در دسترس نیستند یا گران هستند، استفاده می‌شوند. همچنین به عنوان عایق الکترود و لایه آبگریز در دستگاه‌های میکروفلوئیدیک دیجیتال استفاده می‌شود.

• مهر و موم کردن ظروف

 پارافیلم اغلب برای ایجاد مهر و موم مطمئن بر روی ظروف آزمایشگاهی از جمله لوله های آزمایش، بشرها، ارلن ها، پتری دیش ها و ویال ها مورد استفاده قرار میگیرد.

• فعالیت های میکروبیولوژیکی

در کاربردهای میکروبیولوژی و کشت سلولی، نوار پارافیلم اغلب برای مهر و موم کردن لبه های پتری دیش، ظروف کشت و غیره، جهت حفظ محیطی استریل برای رشد میکر.ارگانیسم ها یا سلول ها مورد استفاده قرار میگیرد.

• پیوند و باغبانی

در علوم باغبانی و گیاهان، از نوار پارافیلم برای مهر و موم کردن و محافظت از پیوند بین دو گیاه استفاده میشود.

اینها تنها چند نمونه از کاربردهای فراوان نوار پارافیلم است. به طور کلی انعطاف پذیری، سهولت استفاده و توانایی ایجاد یک مهر و موم مطمئن و ایمن، آن را به ابزاری ارزشمند در محیط های آزمایشگاهی و علمی تبدیل کرده است.

مزایای استفاده از پارافیلم آزمایشگاهی

• سهولت استفاده: نیازی به دستگاه یا ابزار خاصی برای استفاده از پارافیلم نیست.
• صرفه‌جویی در هزینه: در مقایسه با سیستم‌های پیچیده‌تر نگهداری و درزگیری، پارافیلم بسیار ارزان و اقتصادی است.
• قابل بازیافت: اغلب انواع پارافیلم قابل بازیافت هستند.
• سبک و قابل حمل: رول‌های پارافیلم فضای کمی اشغال می‌کنند و می‌توان آن‌ها را به راحتی جابه‌جا کرد.

معایب و محدودیت‌های استفاده از پارافیلم آزمایشگاهی

• محدودیت دمایی: پارافیلم معمولاً در دماهای بالا (بیش از ۴۸ درجه سانتی‌گراد) عملکرد خوبی ندارد و ممکن است نرم یا ذوب شود.
• مقاومت پایین در برابر حلال‌های قوی: برخی اسیدها و حلال‌های قوی می‌توانند به آن آسیب بزنند.
• تخریب با گذر زمان: اگر پارافیلم در معرض نور و هوا بماند، ممکن است با گذشت زمان شکننده شود.

نکات مهم هنگام خرید پارافیلم

هنگام خرید پارافیلم به نکات زیر توجه کنید

1. عرض و طول رول: بسته به نیاز آزمایشگاه، می‌توانید رول‌های ۵ یا ۱۰ سانتی‌متری با طول‌های مختلف (معمولاً ۳۸ یا ۷۵ متر) انتخاب کنید.
2. اصالت برند: برند معتبر و خرید از تولیدکنندگان اصلی پارافیلم با کیفیت بالا مهم است. برندهای تقلبی ممکن است از کیفیت پایین‌تری برخوردار باشند.
3. شرایط نگهداری: نگهداری پارافیلم در جای خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید مهم است. هنگام خرید به شرایط انبارداری توجه نمائید.
4. قیمت و مقرون‌به‌صرفه بودن: قیمت پارافیلم بسته به برند، ابعاد و کشور تولیدکننده متفاوت است.

تفاوت پارافیلم با سایر روش‌های درزبندی

نکات ایمنی در استفاده از پارافیلم آزمایشگاهی

اگرچه پارافیلم آزمایشگاهی ماده‌ای نسبتاً بی‌خطر و غیرسمی است اما رعایت نکات ایمنی در استفاده از آن می‌تواند از بروز آسیب‌ها، آلودگی‌ها یا خطاهای آزمایشگاهی جلوگیری کند. در ادامه به مهم‌ترین نکات ایمنی در کاربرد این فیلم بسته‌بندی اشاره می‌کنیم:

پرهیز از حرارت بالا

پارافیلم در دماهای بالای ۴۸ تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد خاصیت فیزیکی خود را از دست می‌دهد و ممکن است نرم، چسبناک یا حتی ذوب شود. بنابراین:

• هرگز آن را در اتوکلاو یا محیط‌های گرمایی استفاده نکنید.
• از قرار دادن ظروف بسته‌شده با پارافیلم در آون (oven) خودداری کنید.

تهویه مناسب هنگام کار با حلال‌ها

گرچه پارافیلم در برابر بسیاری از مواد شیمیایی مقاوم است اما ممکن است در مواجهه با حلال‌های آلی قوی مانند استون، زایلن، تولوئن یا کلروفرم دچار تخریب شود. این تخریب ممکن است منجر به آزادسازی بخارات یا ذرات ناشی از تجزیه شود.

• هنگام استفاده در محیط‌هایی با بخارات شیمیایی، تهویه مناسب فراهم کنید.
• اگر پارافیلم دچار چسبندگی یا تغییر رنگ شد، آن را فوراً تعویض نمایید.

استفاده در تماس غیرمستقیم با مواد خطرناک

پارافیلم نباید به‌صورت مستقیم برای درزبندی ظروف حاوی مواد سمی، رادیواکتیو یا زیستی خطرناک (biohazard) به کار رود. در این موارد، استفاده از تجهیزات تخصصی درب‌بندی ترجیح دارد.

نگهداری در شرایط ایمن

پارافیلم باید در جای خشک، تاریک و خنک (ترجیحاً بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد) نگهداری شود.

نگهداری آن در مجاورت منابع گرما یا نور مستقیم خورشید باعث شکنندگی، تغییر رنگ یا کاهش کارایی آن می‌شود.

پرهیز از استفاده روی سطوح آلوده یا مرطوب

برای عملکرد بهینه، باید پارافیلم روی سطحی خشک، تمیز و بدون چربی چسبانده شود. سطوح آلوده یا خیس باعث کاهش چسبندگی و نفوذپذیری آن خواهند شد.

اقدامات حفاظتی فردی (PPE)

در حالت کلی نیازی به استفاده از تجهیزات حفاظتی خاص برای کار با پارافیلم نیست اما در هنگام استفاده هم‌زمان با مواد شیمیایی یا در محیط‌های حساس، توصیه می‌شود:

• از دستکش آزمایشگاهی استفاده کنید (برای جلوگیری از انتقال آلودگی).
• اگر پارافیلم را با تیغیا قیچی می‌برید، مراقب بریدگی دست باشید.

دورریزی و بازیافت

پارافیلم به دلیل ساختار پلیمری خاص خود، قابل بازیافت در برخی مراکز بازیافت پلاستیک است اما در اغلب موارد به‌عنوان زباله آزمایشگاهی خشک محسوب می‌شود. توصیه‌ها:

• آن را همراه با زباله‌های زیستی یا شیمیایی دور نریزید.
• اگر آلوده به مواد خطرناک شده است، طبق دستورالعمل ایمنی آزمایشگاه دفع شود.

سخن پایانی

پارافیلم آزمایشگاهی ابزاری ساده اما حیاتی در بسیاری از آزمایشگاه‌هاست که با ویژگی‌هایی مانند انعطاف‌پذیری بالا، چسبندگی خوب، عایق‌بندی مؤثر و قیمت مناسب، نقش مهمی در حفظ کیفیت و ایمنی نمونه‌ها ایفا می‌کند. ی آن می‌تواند در انتخاب و استفاده صحیح از این ابزار مؤثر باشد.

اگر شما نیز در محیط‌های آزمایشگاهی فعالیت دارید یا به دنبال تهیه تجهیزات مناسب برای تحقیق و پژوهش هستید برای اطلاع و آشنایی دقیق با ویژگی‌ها، کاربردها، محدودیت‌ها، کیفیت و قیمت، پارافیلم آزمایشگاهی با سایت پاتولوژی شاپ تماس بگیرید. این می‌تواند بهترین و مهم‌ترین راه اطمینان از صحت انتخاب‌های شما باشد.